نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی سه نماد از پرکاربردترین سمبلهای پایداری، یعنی نماد: آتش، خون و گل، در اشعار چهارتن از سرشناسترین شاعران معاصر، یعنی: هوشنگ ابتهاج، سیمین بهبهانی، حسین منزوی و قیصر امینپور، و تبیین رویکرد هریک از این شاعران نسبت به نمادهای مذکور، و نیز گسترهی مفهومی هریک از این سه نماد میپردازد. روش این پژوهش تحلیلی-توصیفی و تلفیقی میان دو رویکرد نظری معناشناختی(لیکاف-جانسون) و نشانهشناختی(ریفاتر) است تا هرچه دقیقتر به این پرسش پاسخ دهد که: «نگاشتهای استعاری و الگوهای فکری در هریک از سه نماد مذکور، چگونه ماتریس پنهان و مفهوم موردنظر شاعر را بازتولید میکند؟» نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد که از میان این 3 نماد پایداری، نماد خون پرکاربردترین نماد در شعر شاعران مورد پژوهش است. همچنین درمورد گسترهی مفهومی این سه نماد به ترتیب، نماد «آتش»، نماد «خون» و نماد «گل» قرار دارند. در رابطه با شاعران مورد پژوهش، حسین منزوی بیشترین استفاده را از این 3 نماد داشته است و پس از آن به ترتیب سیمین بهبهانی، قیصر امینپور، و هوشنگ ابتهاج قرار دارند. همچنین باتوجه به رویکرد تلفیقی و نظری پژوهش، دلالت نمادین این سه نماد در تمام ابعاد مفهومی را میتوان در قالب هشت نگاشت استعاری و الگوی فکری: «آزادی آتش است، ظلم آتش است، جنگ آتش است، آزادی خون است، ظلم خون است، شهادت خون است، آزادی گل است، و شهید گل است» ملاحظه نمود. به نحوی که انباشت مجموعۀ واژگان و منظومه های توصیفی و نشانهگان شعری هر شاعر در هریک از این نگاشت های استعاری، بیانگر ماتریس پنهانی است که نگاشت استعاری و مفهوم نمادین مدنظر را به دقت هرچه تمام تر در ذهن مخاطب بازتولید مینماید.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [العربیة]
سیمیائیة دلالیة لثلاثة رموز من أدب الاستدامة فی شعر أربعة شعراء معاصرین مشهورین (من خلال الجمع بین وجهات نظر لیکاف-جانسون و ریفاتر)
نویسندگان [العربیة]
- شکیب داودی 1
- جهانگیر صفری 2
- مسعود فروزنده 3
1 قسم اللغة الفارسیة وآدابها، کلیة الآداب والعلوم الإنسانیة، جامعة شهرکرد، شهرکرد، إیران.
2 قسم اللغة الفارسیة وآدابها، کلیة الآداب والعلوم الإنسانیة، جامعة شهرکرد، شهرکرد، إیران.
3 قسم اللغة الفارسیة وآدابها، کلیة الآداب والعلوم الإنسانیة، جامعة شهرکرد، شهرکرد، إیران.
چکیده [العربیة]
تتناول هذه الدراسة ثلاثة من أکثر رموز الثبات استخدامًا، وهی رموز النار والدم والزهرة، فی قصائد أربعة من أشهر الشعراء المعاصرین، وهم: هوشنک إبتهاج، سیمین بهبهانی، حسین منزوی، وقیصر أمین بور. وتوضح الدراسة نهج کلٍّ من هؤلاء الشعراء تجاه هذه الرموز، بالإضافة إلى النطاق المفاهیمی لکلٍّ منها. یعتمد هذا البحث على منهجیة وصفیة تحلیلیة، تجمع بین منهجین نظریین: الدلالی (لیکاف-جونسون) والسیمیائی (ریفاتر)، وذلک للإجابة على السؤال بدقة متناهیة: "کیف تُعید الخرائط الاستعاریة وأنماط التفکیر فی کل رمز من الرموز الثلاثة إنتاج المصفوفة الخفیة والمفهوم المقصود للشاعر؟". تُظهر نتائج هذا البحث أن رمز الدم هو الرمز الأکثر استخدامًا بین رموز الاستقرار الثلاثة هذه فی شعر الشعراء قید الدراسة. أما من حیث النطاق المفاهیمی لهذه الرموز الثلاثة، فهی: رمز "النار"، ورمز "الدم"، ورمز "الزهرة". وقد استخدم حسین منزوی هذه الرموز الثلاثة أکثر من غیرها بین الشعراء قید الدراسة، یلیه سیمین بهبهانی، وقیصر أمین بور، وهوشنک ابتهاج، على التوالی. کذلک، بالنظر إلى المنهج النظری المتکامل للبحث، یمکن ملاحظة الدلالات الرمزیة لهذه الرموز الثلاثة فی جمیع أبعادها المفاهیمیة، وذلک فی شکل ثمانیة خرائط مجازیة وأنماط فکریة: "الحریة نار، الظلم نار، الحرب نار، الحریة دم، الظلم دم، الاستشهاد دم، الحریة زهرة، والشهید زهرة". بحیث یُمثل تراکم مجموعة الکلمات الوصفیة والأنظمة الشعریة والدلالات الشعریة لکل شاعر فی کل من هذه الخرائط المجازیة مصفوفة خفیة تُعید إنتاج الخریطة المجازیة والمفهوم الرمزی المعنیین بأکبر قدر ممکن من الدقة فی ذهن المتلقی.
کلیدواژهها [العربیة]
- هوشنک ابتهاج
- سیمین بهبهانی
- حسین منزوی
- قیصر أمین بور
- استعارة مفهومیة
- سیمیائیة الشعر
)