نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجو دکتری گروه حقوق بین الملل، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران ، ایران.
2 دانشجوی دکتری، مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی - آینده پژوهی انقلاب اسلامی - دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران، ایران
3 استاد تمام، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
چکیده
جبهه مقاومت در سالهای اخیر به بازیگری اثرگذار در معادلات بینالمللی تبدیل شده است که هدف اصلی آن مقابله با سلطهطلبی ایالات متحده است. عملیاتهای «وعده صادق» و «طوفانالاقصی» نقاط عطفی در بازتعریف چالشها و فرصتهای این جریان محسوب میشوند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کیفی، به دنبال پاسخ به این پرسش است که این تحولات چه تأثیری بر موازنه چالشها و فرصتهای جبهه مقاومت در برابر فشارهای آمریکا داشته است. فرضیه تحقیق بر این است که عملیاتهای مذکور توازن موجود را به نفع ظرفیتهای جدید تغییر دادهاند؛ بهگونهای که با مدیریت هوشمندانه، جبهه مقاومت میتواند به بازیگری پایدارتر تبدیل شود. یافتهها نشان میدهد که فشارهای چندلایه آمریکا شامل تحریمهای اقتصادی، انزوای دیپلماتیک و تهدیدات نظامی، همچنان جدیترین چالشها هستند؛ در کنار آن، چالشهای درونی نظیر دشواری هماهنگی میان اجزای متنوع این جریان، تداوم انسجام آن را تهدید میکند. در مقابل، این عملیاتها فرصتهای راهبردی نوینی ایجاد کردهاند. موفقیتهای میدانی باعث افزایش سرمایه نمادین، تقویت انسجام درونی و جلب حمایت گسترده افکار عمومی در جهان اسلام و حتی محافل منتقد غربی شده است. همچنین، تعامل راهبردی با قدرتهای مخالف یکجانبهگرایی آمریکا، نظیر روسیه و چین، ظرفیتهای جدیدی برای کاهش فشارها و ارتقای توانمندیهای امنیتی-اقتصادی جبهه مقاومت فراهم آورده است. این مطالعه نتیجه میگیرد که با وجود تهدیدات پایدار، فرصتهای حاصل از تغییر در توازن قدرت، پتانسیل تحول جبهه مقاومت به بازیگری اثرگذارتر در سطح جهانی را فراهم کرده است.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [العربیة]
جبهة المقاومة العالمیة والضغوطات الأمریکیة: التحدیات والفرص السیاسیة بعد و"الوعد الصادق" و"طوفان الأقصی"
نویسندگان [العربیة]
- بنیامین طاهری 1
- حسن طالب 2
- حسن جعفرزاده 2
- عباسعلی رهبر 3
1 طالب دکترای گروه حقوق بینالملل، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران، ایران.
2 طالب دکتوراه، در مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی - آیندهپژوهی انقلاب اسلامی - دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران، ایران
3 أستاذ متفرغ، قسم العلوم السیاسیة، کلیة الحقوق والعلوم السیاسیة، جامعة علامة طباطبائی، طهران، إیران
چکیده [العربیة]
إستطاعت جبهة المقاومة فی الآونة الأخیرة أن تلعب دوراً حاسماً فی المنطقة والعالم وقد ذکرت فی خطابات عدیدة أن هدفها الرئیسی هو نزع السلطه الأمریکیة وضغوطاتها فی المنطقة. تُعدّ عملیتا «الوعد الصادق» و«طوفان الأقصى» من المحطات المفصلیة فی إعادة صیاغة التحدیات والفرص أمام هذه الجبهة. تسعى هذه الدراسة، بمنهج وصفی-تحلیلی وأسلوب نوعی، الإجابة عن السؤال الآتی: ما هو وقع هاتان العملیتان لجبهة المقاومة فی مواجهة الضغوط الأمریکیة؟ من مفروضات هذه الدراسة أن هاتین العملیتین قد أحدثتا تحولًا فی التوازن النسبی بین التحدیات والفرص؛ وبإدارة حکیمة یمکن تحویل هذه الجبهة إلی لاعبٍ أکثر ثباتاً وتأثیراً على المستویین الإقلیمی والدولی. من النتائج هذه الدراسة أن الضغوط الأمریکیة متعددة الأبعاد ما تزال تشکل تهدیداً حقیقیاً، ومن الضغوطات التی تمارسها الولایات المتحدة هی عقوبات الاقتصادیة، والضغوط الدبلوماسیة لعزل الجبهة، والتهدیدات العسکریة المباشرة. کما تمثل الخلافات الداخلیة وصعوبة التنسیق بین مکونات الفکریة للجبهة أحد أهم العوائق أمام تحقیق انسجام مستدام. من جهة أخری، أبرزت التطورات الأخیرة فرصًا مهمه؛ إذ أسهمت النجاحات المیدانیة فی تعزیز التماسک الداخلی ورفع الرصید الرمزی للجبهة، کما زاد الدعم الشعبی لها فی العالم الإسلامی، بل وحتى لدى بعض التیارات الغربیة المنتقدة للسیاسات الأمریکیة. کذلک، فإن الانفتاح على القوى العالمیة المناهضة للسیطرة الأمریکیة، مثل روسیا والصین، ومن هذا المنطلق یمکن بمساعدة هذه الدول الکبری تخفیف بعض الضغوطات وتعزیز قدرات الإقتصادیة والأمنیة للجبهة. من نتائج هذه الدراسة أن فرص الناشئة عن هذه التحولات قد تمهد لتحول جبهة المقاومة إلى فاعل أکثر استقرارًا وتأثیرًا عالمیًا، رغم استمرار التحدیات القائمة.
کلیدواژهها [العربیة]
- جبهة المقاومة العالمیة
- الضغط الأمریکی
- الوعد الصادق
- طوفان الأقصى
- التحدیات
- الفرص
)