پژوهشکده مطالعات بین المللی مقاومت
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
چکیده
مفهوم «مقاومت»، که ریشه در تجربیات تاریخ انقلاب اسلامی ایران دارد، طی دهههای اخیر توجهات فراوانی را در سطح داخلی و جهانی به خود جلب کرده و موجب جریانسازی فکری و عملی شده است. حرکت مقاومت، برای تحقق اهداف خود، نیازمند درک دقیق مفهومشناسی آن، تعیین حدود و ویژگیهایش، و تمایز آن از مفاهیمی چون جنگ و جهاد است. بررسی این مفهوم به عنوان یک مقوله اسلامی و شیعی، مستلزم کاوش در متون دینی مانند قرآن و روایات است تا اشکال و گونههای مختلف مقاومت شناسایی گردند. همچنین، حسن و قبح مقاومت به عنوان یک فعل اختیاری و انتخابی باید مورد تحلیل قرار گیرد. در نهایت، مقاله به این پرسش میپردازد که آیا مقاومت، با توجه به شاخصهها و ویژگیهای مطرحشده، خود یک هدف محسوب میشود یا ابزاری برای دستیابی به اهداف دیگر است.این تحقیق با تکیه بر مفهومشناسی به روش توصیفی_ تحلیلی و کتابخانهای، به بررسی ماهیت مقاومت و ابعاد و ویژگیهای متمایز و متفاوت آن با دیگر مفاهیم پرداخته است. یافتهها نشان میدهند که مقاومت بر خلاف مفاهیمی چون صبر دارای ظهور و بروز عملی است؛ مقاومت اگر از روی اختیار و آگاهی صورت گیرد، استحقاق مدح و ذم(حسن و قبح اخلاقی) دارد؛ مقاومت ممدوح، مقاومت آگاهانه و هوشمند است که آگاهانه و هدفمند بوده و بر اساس حفظ و تقویت توانمندیها صورت می پذیرد، همچنین این مقاومت صرفا ابزاری است برای حفظ منافع و رسیدن به اهداف .
)