نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشگاه ادیان و مذاهب قم. حوزه علمیه
2 دانشگاه ادیان و مذاهب قم
چکیده
مفهوم «مقاومت»، که ریشه در تجربیات تاریخ انقلاب اسلامی ایران دارد، طی دهههای اخیر توجهات فراوانی را در سطح داخلی و جهانی به خود جلب کرده و موجب جریانسازی فکری و عملی شده است. حرکت مقاومت، برای تحقق اهداف خود، نیازمند درک دقیق مفهومشناسی آن، تعیین حدود و ویژگیهایش، و تمایز آن از مفاهیمی چون جنگ و جهاد است. بررسی این مفهوم به عنوان یک مقوله اسلامی و شیعی، مستلزم کاوش در متون دینی مانند قرآن و روایات است تا اشکال و گونههای مختلف مقاومت شناسایی گردند. همچنین، حسن و قبح مقاومت به عنوان یک فعل اختیاری و انتخابی باید مورد تحلیل قرار گیرد. در نهایت، مقاله به این پرسش میپردازد که آیا مقاومت، با توجه به شاخصهها و ویژگیهای مطرحشده، خود یک هدف محسوب میشود یا ابزاری برای دستیابی به اهداف دیگر است.این تحقیق با تکیه بر مفهومشناسی به روش توصیفی_ تحلیلی و کتابخانهای، به بررسی ماهیت مقاومت و ابعاد و ویژگیهای متمایز و متفاوت آن با دیگر مفاهیم پرداخته است. یافتهها نشان میدهند که مقاومت بر خلاف مفاهیمی چون صبر دارای ظهور و بروز عملی است؛ مقاومت اگر از روی اختیار و آگاهی صورت گیرد، استحقاق مدح و ذم(حسن و قبح اخلاقی) دارد؛ مقاومت ممدوح، مقاومت آگاهانه و هوشمند است که آگاهانه و هدفمند بوده و بر اساس حفظ و تقویت توانمندیها صورت می پذیرد، همچنین این مقاومت صرفا ابزاری است برای حفظ منافع و رسیدن به اهداف .
کلیدواژهها
عنوان مقاله [العربیة]
مفهوم المقاومة ودراسة مجال حقیقتها
نویسندگان [العربیة]
- حجت لطفی قراملکی 1
- مرتضی مداحی 2
1 جامعة قم للأدیان والطوائف.
2 جامعة الأدیان والمذاهب قم
چکیده [العربیة]
لقد حظی مفهوم "المقاومة"، المتجذر فی تجارب الثورة الإسلامیة الإیرانیة، باهتمام واسع على الصعیدین المحلی والعالمی فی العقود الأخیرة، وأدى إلى نشوء تیار فکری وعملی. ولتحقیق أهدافها، تتطلب حرکة المقاومة فهمًا دقیقًا لمفهومها، وتحدید حدودها وخصائصها، وتمییزها عن مفاهیم أخرى کالحرب والجهاد. ویتطلب دراسة هذا المفهوم، بوصفه فئة إسلامیة شیعیة، استکشاف النصوص الدینیة کالقرآن الکریم والأحادیث النبویة لتحدید أشکال المقاومة وأنواعها المختلفة. کما یجب تحلیل إیجابیات وسلبیات المقاومة بوصفها فعلًا اختیاریًا. وأخیرًا، تتناول هذه المقالة مسألة ما إذا کانت المقاومة، فی ضوء الخصائص والصفات المذکورة، تُعتبر غایة فی حد ذاتها أم وسیلة لتحقیق غایات أخرى. وقد بحث هذا البحث، بالاعتماد على المفهوم، طبیعة المقاومة وأبعادها وخصائصها المتمیزة والمختلفة عن المفاهیم الأخرى. وتُظهر النتائج أن للمقاومة، على عکس مفاهیم کالصبر، مظهرًا عملیًا. إذا تم تنفیذ المقاومة طواعیة وبوعی، فإنها تستحق الثناء واللوم (الخیر والشر الأخلاقی)؛ المقاومة الجدیرة بالثناء هی المقاومة الواعیة والذکیة التی تتسم بالوعی والهدف ویتم تنفیذها على أساس الحفاظ على القدرات وتعزیزها؛ کما أن هذه المقاومة لیست سوى أداة للحفاظ على المصالح وتحقیق الأهداف. وتُظهر النتائج أن للمقاومة، على عکس مفاهیم کالصبر، مظهرًا عملیًا. إذا تم تنفیذ المقاومة طواعیة وبوعی، فإنها تستحق الثناء واللوم (الخیر والشر الأخلاقی)؛ المقاومة الجدیرة بالثناء هی المقاومة الواعیة والذکیة التی تتسم بالوعی والهدف ویتم تنفیذها على أساس الحفاظ على القدرات وتعزیزها؛ کما أن هذه المقاومة لیست سوى أداة للحفاظ على المصالح وتحقیق الأهداف.
کلیدواژهها [العربیة]
- دراسات المقاومة
- وتصنیف المقاومة
- والمقاومة الانتقائیة
- ومزایا وعیوب المقاومة
- والمقاومة الأداتیة
)